Artvin'de ulaşımı anlamak için önce şunu bilmek gerekiyor: şehir tek bir kampüsten ibaret değil. Artvin Çoruh Üniversitesi'nin dersleri Merkez Yerleşke'de, Seyitler'de, Hopa'da ve Arhavi'de dağılmış durumda. Bölümüne göre günün nereden başlayıp nereye gideceği değişiyor.

Merkez Yerleşke şehrin içinde, Çoruh Nehri kenarında. Rektörlük ve Eğitim Fakültesi burada. Seyitler ise merkezden birkaç kilometre uzakta, yokuşun sonunda bir yerleşke; Orman Fakültesi, Mühendislik, İşletme, Turizm ve Spor Bilimleri gibi bölümler burada okuyor. Sabah bu yerleşkeye gitmek demek, şehir içi dolmuşa binip yokuşu tırmanmak demek. Kendi aracı olmayan biri için gündelik hayat büyük ölçüde bu dolmuş seferlerine bağlı hale geliyor.

Hopa ve Arhavi yerleşkeleri ise il merkezinden tamamen ayrı ilçelerde. Hopa İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde ya da Arhavi'deki Sanat ve Tasarım Fakültesi'nde okuyan birinin günlük hayatı, merkezde okuyan arkadaşından epey farklı geçiyor; bu öğrenciler için "şehir" dediğin şey zaten kendi ilçeleri oluyor, Artvin merkezine gitmek ayrı bir yolculuk.

Şehir merkezinin kendisi küçük ve yürünebilir. Günlük işlerini, market alışverişini, ders arası bir şeyler içmeyi çoğu zaman yürüyerek halledebiliyorsun. Ama merkezin dışına, özellikle Seyitler'e yürüyerek gitmek gerçekçi değil; yokuş uzun ve yorucu.

Gece hayatı açısından ulaşım büyük bir sorun değil ama seçenek de fazla değil. Küçük bir şehirde gece geç saatte dolaşacağın çok yer yok, bu yüzden gece ulaşımı gündemi pek meşgul etmiyor.

İşin gerçek zorluğu şehir dışına çıkmaya çalıştığında ortaya çıkıyor. Artvin'in büyük şehirlere mesafesi hiç kısa değil; Trabzon'a, Erzurum'a giden yollar dağ arası, virajlı ve uzun. Otobüs bu şehirlerarası ulaşımın ana omurgası. Kış aylarında bu yollarda kar ve buzlanma normal, bu yüzden hafta sonu memlekete gitmek istediğinde havayı da hesaba katman gerekiyor.

Havayoluyla gitmek isteyenler için de durum beklenenden farklı. Rize-Artvin Havalimanı ismine bakıp "yakında" diye düşünme; havalimanı aslında Artvin merkezine oldukça uzak, kıyı tarafında. Bu yüzden havayolu, öğrenciler için otobüse göre daha pratik bir seçenek olmuyor genelde; tercih edilen yol karayolu.

Sahile, yani Hopa-Borçka tarafına inmek eskiden kışın gerçek bir sınavdı. Cankurtaran Tüneli açıldıktan sonra bu yol kısaldı ve kar-buzlanma kaynaklı kapanmalar büyük ölçüde azaldı. Bugün merkezden sahile inip bir günlüğüne deniz havası almak eskisi kadar zor bir plan değil.

Artvin'de ulaşım seni yoracak kadar karmaşık değil ama alışman gereken bir ritmi var: dolmuş saatlerini öğrenmek, yokuşa göre ayakkabı seçmek, şehirlerarası yolculuğu kışın havaya göre planlamak. Şehir içi hayatın kendisi kolay; asıl mesafe, Artvin'i büyük şehirlerden ayıran o uzun yollarda hissediliyor.