Diyarbakır'da dışarıda yemek yemek öğrenci hayatının doğal bir parçası oluyor; şehir bu konuda cömert bir yer. Kampüs çevresinde günlük ihtiyacı karşılayacak lokantalar, büfeler var; ama gerçek mutfak deneyimi için ders sonrası veya hafta sonu merkeze inmek daha çok tercih ediliyor. Merkezde seçenek daha zengin — kampüs çevresi günlük pratik ihtiyacı, merkez ise "bugün doyasıya yiyelim" isteğini karşılıyor.

Şehrin en tanınmış ızgarası ciğer kebabı; ince dilimlenmiş ciğerin şişte pişirilip lavaşa sarılarak yenmesi burada bir ritüel gibi. Bazı esnafın bunu sabah saatlerinde de servis ettiği söyleniyor, ama günlük ritme daha çok öğle ya da akşam vaktinde giren bir lezzet bu — arkadaş grubuyla oturup uzun uzun sohbet ederek yenen bir yemek, hızlı atıştırmalık değil. Yanında meftune gibi patlıcanlı, sumak ekşili tencere yemekleri de şehrin sofralarında sık karşılaşılan tatlar; ilk gelenler için genelde tanıdık gelmeyen, ama kısa sürede alışılan bir ekşi-baharatlı denge var.

Diyarbakır'ın kahvaltı kültürü de ayrı bir gelenek; sofrada onlarca farklı ürünün yan yana dizildiği, uzun sürecek şekilde kurulmuş bir düzen bu. Hafta sonu sabahı arkadaşlarla böyle bir sofraya oturmak kısa sürede alışılan bir alışkanlığa dönüşüyor; tek başına hızlı bir kahvaltı yapmak isteyen için de basit seçenekler her zaman var, ama şehrin asıl kahvaltı deneyimi zaman ayırmayı gerektiriyor.

Şehrin mutfak kimliği aslında tek bir yemekten çok, tescilli ürünlerin genişliğinden besleniyor. Burma kadayıf, örgü peynir, boğazkere üzümü, kaburga dolması, meyir çorbası gibi isimler resmi olarak coğrafi işaret almış; bu da yemek kültürünün sadece birkaç meşhur yemekle sınırlı olmadığını, geniş bir mutfak birikiminin üzerine kurulduğunu gösteriyor. Tek bir "denenmesi gereken yemek" listesiyle değil, zamanla keşfedilen bir tatlar haritasıyla karşılaşıyorsun.

Karpuz bu haritanın en bilinen ismi ama üretim şekli de kendine has: Dicle kıyısında yüzyıllardır sürdürülen kuyu karpuzculuğu, toprağı özel bir yöntemle besleyip belirli bir tat elde etmeye dayanan sabırlı bir emek işi. Mevsiminde şehirde karpuzun bu kadar konuşulur, bu kadar önemsenir olması boşuna değil; yaz aylarında gelen biri, karpuzun burada sıradan bir meyveden çok daha fazlası olduğunu hemen fark ediyor.

İçli köfte, çiğ köfte, kadayıflı tatlılar, pestil ve sucuk gibi lezzetler de sofralarda sık görülüyor; ama bunlar Diyarbakır'a özgü değil, bölgenin genelinde paylaşılan tatlar. Karacadağ pirinci de benzer şekilde yalnız bu şehre değil, çevre illerle paylaşılan bir üretim kültürüne ait. Yani burada yediğin her şeyin "yalnızca Diyarbakır'a has" olduğunu düşünmemek gerekiyor — bazı tatlar bölgenin ortak mirası, bazıları ise gerçekten bu şehrin kendine özgü imzası.

Şehrin eski pazar semtlerinin adları da (Balıkçılarbaşı, Yoğurt Pazarı, Peynir Pazarı gibi) hâlâ kullanılıyor ve merkezde yürürken bu isimlerle karşılaşmak, yemek kültürünün ticaret tarihiyle iç içe geçtiğini hissettiriyor; bir sokak tabelası bile burada mutfağın izini taşıyor.

Bütçe açısından bakıldığında dışarıda yemek zorlayıcı bir mesele değil; günlük yemek ihtiyacını karşılamak kolay, ama kahvaltı sofraları veya kebap mekânlarında uzun oturuşlar biraz daha plan gerektiriyor. Geç saatlerde yemek bulmak konusunda merkezde sorun yaşanmıyor, özellikle hafta sonları; ama bu saatlerde seçenekler kampüs çevresine göre merkezde daha geniş kalıyor.