Kütahya'ya ilk gelenin gözü genelde önce kaleye kayıyor — şehrin üstünde, tepede oturan o siluet, otobüsten iner inmez ya da merkeze inen yolda karşınıza çıkıyor ve şehrin nereye kurulduğunu bir bakışta anlatıyor. İlk saatlerde dikkat çeken şey büyüklük değil, tam tersi: merkezin kompakt, kolay kavranabilir olması. Büyük bir metropolden gelenler için bu genelde rahatlatıcı bir his — sokakları birkaç gün içinde ezberlemek, "nerede ne var" sorusuna kendi kendine cevap bulmak zor olmuyor. Bu da ilk haftalardaki uyum sürecini kısaltıyor; ilk ayın sonunda şehirde artık kaybolunmadığı fark ediliyor.

Merkezde yürürken göze çarpan bir başka şey, eski ile bugünün yan yana durması. Germiyan Sokağı gibi bir köşeye sapıp 19. yüzyıldan kalma taş evlerin arasında yürümek, sonra o sokaktan çıkıp sıradan bir kafenin önünden geçmek — bu geçişkenlik şehri ilk günden "müze şehir" gibi değil, hâlâ yaşanan bir yer gibi hissettiriyor. Evliya Çelebi'nin adının kampüste, sokaklarda, tabelalarda sık sık karşınıza çıkması da benzer bir his veriyor: şehir kendi geçmişiyle mesafeli değil, gündelik hayatın içine sindirmiş.

İlk izlenim genelde "sakin" kelimesiyle özetleniyor — ama bu sakinliğin nasıl hissettirdiği kişiden kişiye değişiyor. Kalabalık ve hareketli bir şehirden gelenler ilk günlerde bir yavaşlama, bazen bir durgunluk hissi yaşayabiliyor; akşam saatlerinde sokakların hızla boşalması, büyük şehirlerin gece hareketliliğine alışkın birine ilk anda biraz sönük gelebiliyor. Ama bu izlenim genellikle zamanla değişiyor: birkaç hafta sonra aynı sakinlik artık bir eksiklik değil, şehrin karakteri olarak okunmaya başlıyor. İnsanların tavrı da bu ilk güven hissine katkı yapan bir unsur — yeni gelen birine karşı mesafeli değil, çoğu zaman meraklı ve yardımsever bir tavırla karşılaşıldığı söylenebilir, ama bu tür gözlemler kişiden kişiye farklılık gösterebiliyor.

Şehrin genel atmosferini bir kelimeyle anlatmak gerekirse, "durgun ama güven veren" tabiri ilk haftalarda hissedilene yakın duruyor. Ne göz kamaştırıcı bir kalabalık var ne de tedirginlik yaratan bir karmaşa; ilk gün hissedilen o "küçük ve tanıdık gelecek" hissi, zamanla şehri gerçekten kendine ait bir yer gibi görmeye dönüşüyor. Bu geçiş bazıları için birkaç güne, bazıları için birkaç haftaya yayılıyor, ama genel eğilim şehrin ilk bakışta çekingen davransa bile çabuk ısındırdığı yönünde.