İzmir'de ulaşım denince akla ilk gelen şey bir hat adı değil, bir alışkanlık: hangi üniversitede okuduğuna göre gündelik güzergâhın tamamen değişmesi. Şehir tek bir merkezden yönetilen bir ulaşım ağına sahip değil; raylı sistem son yıllarda hızla büyüyor ama büyüme eşit dağılmıyor, bu yüzden "İzmir'de ulaşım nasıl" sorusunun cevabı gerçekten kampüse göre şekilleniyor.

Omurgayı İZBAN oluşturuyor. Kuzeyde Aliağa'dan başlayıp ortadan geçip güneyde Selçuk'a kadar uzanan bu banliyö hattı şehri gerçek anlamda uçtan uca bağlayan tek sistem; Menemen tarafında okuyanla güney aksına yakın oturan öğrenci aynı hatta biniyor, sadece farklı ucundan. Metroya bağlanmak istediğinde Halkapınar ya da Hilal'de aktarma yapmak günlük rutinin bir parçası oluyor, yani İZBAN'ı tek başına değil metroyla birlikte düşünmek gerekiyor.

Raylı sistemin geri kalanı ise zaman içinde parça parça tamamlanan bir yapı. Metro hattı Narlıdere'den Bornova'ya kadar kesintisiz gidiyor ve bu hat birkaç yıl önce Fahrettin Altay'dan Narlıdere'ye uzatılarak DEÜ Hastanesi ve Güzel Sanatlar Fakültesi gibi durakları da içine aldı — yani o bölgede okuyan ya da orada sağlık hizmeti alan biri için ulaşım son dönemde gözle görülür şekilde kolaylaştı. Ama aynı şeyi Buca tarafı için söylemek şu an mümkün değil; Tınaztepe'ye metro henüz gelmedi, hattın açılışı ileri bir tarihe işaret ediyor, dolayısıyla o bölgeye gidenler bugün büyük ölçüde otobüse ve İZBAN'ın biraz uzağından geçtiği aktarmalara bağımlı kalıyor. Çiğli tarafında ise tramvay nispeten yeni açıldı ve o bölgedeki üniversiteye ulaşımı doğrudan güzergâha dahil etti. Yani şehre yeni gelen birinin ilk fark ettiği şey, "raylı sistem var mı" sorusunun cevabının okuduğun üniversiteye göre değiştiği oluyor; bir arkadaşın için ulaşım sorunsuzken bir başkası için hâlâ otobüs saatlerine göre planlama yapmak gerekebiliyor.

Tramvaylar da şehrin farklı köşelerinde ayrı ayrı hizmet veriyor; Karşıyaka tarafında bir hat, merkez Konak'ta bir başka hat işliyor. Bunlar günlük hayatı doğrudan kampüse taşımaktan çok, o bölgede yaşayanların merkeze veya işlek noktalara kısa mesafede ulaşmasını sağlıyor.

Körfezin iki yakası arasında ulaşım biraz farklı bir alışkanlık getiriyor: vapur. Konak, Alsancak, Karşıyaka, Bostanlı gibi iskeleler arasında düzenli seferler var ve karşı yakada oturup merkezde ders alan ya da tam tersini yaşayan öğrenciler için vapura binmek otobüse binmek kadar sıradan bir rutin. Hafta sonu geceleri de bu hat tamamen durmuyor; cuma ve cumartesi geceleri belirli saatlerde sefer yapan bir gece vapuru var, yani geç saatte karşı yakaya geçmek imkânsız değil, ama bunun her gece değil sadece hafta sonuna özgü bir imkân olduğunu bilmek gerekiyor. Haftanın diğer günlerinde gece geç saatte şehir içi ulaşım biraz daha kısıtlı hale geliyor, bu yüzden akşamüstü planlarını dönüş saatine göre ayarlamayı öğreniyorsun.

Urla-Gülbahçe'de, yani İYTE'de durum tamamen farklı bir mantıkla işliyor. Kampüs şehir merkezine oldukça uzak bir noktada, kendi başına bir yerleşke gibi konumlanmış; buraya ulaşım metro ya da tramvayla değil, belediye otobüsleri ve dolmuşlarla sağlanıyor, kampüs içinde de ücretsiz bir ring servisi var. Yani burada okuyan biri için ulaşım, şehrin geri kalanındaki gibi "hangi hatta binsem" sorusundan çok, otobüs ve servis saatlerine göre günü planlamak anlamına geliyor. Şehre inmek istediğinde bu bir anlık karar değil, saatine göre ayarlanması gereken bir yolculuk oluyor.

Şehir içinde yürüyerek dolaşmak bulunduğun bölgeye göre değişiyor; merkezde, Alsancak ve Konak civarında günlük işleri yürüyerek halletmek mümkün, ama İzmir bir bütün olarak yürünebilir ölçekte bir şehir değil — metropol büyüklüğünde olduğu için günün büyük kısmı toplu taşımada geçiyor. ESHOT otobüsleri raylı sistemin ulaşmadığı ya da aktarma gerektiren noktaları tamamlıyor, dolayısıyla otobüs hâlâ günlük hayatın önemli bir parçası.

Şehir dışına çıkmak isteyenler için de İZBAN'ın güney ucu havalimanına bağlanıyor, bu da hafta sonu memlekete gidip gelmeyi ya da çevre ilçelere kısa kaçamaklar yapmayı pratik hale getiriyor. Genel olarak İzmir'de ulaşım, tek bir hatta güvenip rahatlayabileceğin değil, hangi kampüste olduğuna göre kendi rutinini kurman gereken bir sistem sunuyor.