Düzce'yi anlamanın en doğru yolu, onu Karadeniz'in klasik dağ-yamaç şehirlerinden biri sanmaktan vazgeçmekle başlıyor. Burası aslında dümdüz bir ova tabanına kurulu bir kent; çevresini saran dağlar kentin kendisi değil, onu kuşatan çerçeve. Bu yüzden şehir merkezinde yokuş, dik sokak, nefes kesen tırmanış gibi bir deneyim yok — yürüyüş, bisiklet, günlük gidiş-geliş hep düz bir zeminde geçiyor. Karadeniz'e gelmiş olma hissiyle şehre adım atan biri ilk günlerde biraz şaşırabiliyor: deniz yok, dağlar da uzakta duruyor, ortada geniş ve sakin bir düzlük var.

Düzce'nin bugünkü hâlinin arkasında oldukça yakın bir tarih duruyor. Şehir, Türkiye'nin en genç illerinden biri; il oluşu 1999'daki büyük depremle iç içe. Bu, kentin trajik ama aynı zamanda kurucu bir hikâyesi — buraya gelen bir öğrencinin her gün hissedeceği bir şey değil, ama şehrin neden bu ölçekte, bu yaşta ve bu düzenle var olduğunu anlamak isteyenler için önemli bir arka plan. Kent o dönemden sonra yeniden kurulmuş bir yapıya sahip; bu da Düzce'ye hem tarihi ağır hem de nispeten yeni ve düzenli bir şehir hissi kazandırıyor.

Şehrin en dikkat çekici tarafı ise merkezin biraz dışında, Konuralp'te saklı. Üniversitenin ana yerleşkesi, gündelik hayatın onlarca yıldır sürdüğü bu mahallenin, aslında çok daha eski bir kentin — antik Prusias ad Hypium'un — üzerine kurulu olması. Yani bir öğrenci sabah derse giderken, farkında olmadan tarihin birkaç katmanının üstünden geçiyor olabilir. Bu, Düzce'yi başka hiçbir şehirle karıştırılamayacak kadar kendine özgü kılan bir ayrıntı; kampüs hayatı ile antik kent dokusu burada aynı coğrafyada iç içe.

Düzce'nin bir de ikili bir kimliği var: il merkezi tamamen karadan, ovadan bir yer; ama ilin kıyı ilçesi Akçakoca çok farklı bir ruh taşıyor. Merkezde okuyan biri için deniz günlük hayatın bir parçası değil, ayrı bir güzergâh — arada bir gidilen, farklı bir hava taşıyan bir yer. Bu da şehri tek düze değil, iki ayrı yüzü olan bir il hâline getiriyor: biri iç kesimin sakin, ova düzeninde kent hayatı, diğeri kıyının daha hareketli, mevsimsel ritmi olan tatil havası.

Suyla ilişkisi de kentin sakin karakterine uygun bir şekilde kuruluyor. Bölgedeki küçük akarsular tek bir noktada, Efteni Gölü'nde birleşiyor ve oradan Karadeniz'e ulaşıyor; üstelik bu suyun bir kısmı, borularla uzak bir yere, İstanbul'a taşınıyor. Böyle bakınca Düzce, günlük hayatında pek fark edilmese de büyük şehirlerin görünmeyen kaynaklarından biri gibi duruyor — sessiz ama bağlantılı.

Bütün bunlar bir araya geldiğinde ortaya, ne büyük şehir kalabalığı ne de küçük bir kasaba sakinliği olan, kendine has bir ölçek çıkıyor. Düzce, tarihiyle, coğrafyasıyla ve üniversitesinin kurulduğu zeminle bir arada düşünüldüğünde, öğrenciye hem sakin hem de katmanlı bir yaşam alanı sunuyor. Burada geçirilecek dört yıl, sadece bir kampüs deneyimi değil; aynı zamanda düz bir ovanın, eski bir antik kentin ve yakın tarihin iç içe geçtiği bir şehri tanımak anlamına geliyor.