Bitlis İlinde Yaşantı, Gelenek ve Görenekler
Bitlis'te gün, dere kenarındaki o tek anayoldan başlar. Şehir dar bir vadiye sıkışmış, dolayısıyla her şey aynı hat üzerinde dizili: ev, çarşı, cami, otogar hepsi bu yolun bir yerinde çıkıyor karşına. Bu yüzden "nereye gideceğim" sorusu burada gerçekten küçük bir soru; yön şaşırma diye bir sıkıntı yok, çünkü şaşıracak çok fazla yön de yok. Aşağı inersin, işini görürsün, geri çıkarsın. Bu sadelik bir yandan rahatlatıyor, bir yandan da şehrin sınırlı olduğunu her gün hissettiriyor.
Kış geldiğinde bu ritim tamamen değişir. Kar burada mevsimlik bir hadise değil, günlük hayatı yeniden düzenleyen bir güç. Sabah kapıdan çıkmak bazı günler gerçek bir işe dönüşüyor; kürek, bot, kalın mont zorunlu ekipman hâline geliyor. Yerleşiklerin kardan tünel açıp evine girip çıktığı günler oluyormuş; sen bunu birebir yaşamasan da, kapının önündeki kar yığınıyla her sabah bir şekilde hesaplaşmak buradaki kışın sıradan bir parçası oluyor. Bu dönemde dışarı çıkma kararı hava durumuna göre değil, o günkü kar kalınlığına göre veriliyor. Derse gitmek için önce kapının açılıp açılmadığına bakmak gerekebiliyor.
Bu yüzden kışın sosyal hayat biraz içe dönüyor. Dışarıda uzun uzun dolaşmak zorlaşınca, buluşmalar daha çok kapalı mekânlarda, oda sohbetlerinde ya da kısa çıkışlarla sınırlı kalıyor. Kar biraz seyrekleşip güneş çıktığında ise şehir aniden dışarı akıyor; o tek anayol boyunca yürüyüş yapmak, çarşıya inip dönmek birden anlamlı hale geliyor. Yaz ayları ise tam tersi bir ferahlık getiriyor, sıcak ve kurak geçen bu dönemde dışarıda vakit geçirmek en kolay hâlini buluyor.
Günlük ihtiyaçlar için mesafe kısa ama seçenek az. Vadinin dar oluşu, her şeyin birbirine yakın olması demek; bir taraftan bu pratik, çünkü yürüyerek ulaşılamayacak bir nokta yok denecek kadar az. Diğer taraftan, aynı yol üzerinde aynı birkaç yeri sürekli görmek, şehri kısa sürede "tanıdık" ama bir noktadan sonra da "küçük" hissettiriyor. İlk aylar her köşe yeni geliyor, ama şehir kısa sürede ezberleniyor; asıl mesele o ezberin içinde kendine bir rutin kurabilmek.
Yükleniyor...
