Isparta, Akdeniz Bölgesi sınırları içinde gösterilse de denizle ilgisi yok; şehir bir yayla ilidir, rakımı bini geçer ve bu coğrafi konum onu sahil şehirlerinden bambaşka bir yere koyar. Göller Bölgesi'nin ortasında olması yüzünden dışarıdan bakıldığında çoğu zaman komşu illerle aynı torbaya konur, hatta Isparta denince aklına ilk bilgisi "göllü, sakin bir Akdeniz köşesi" gelen biri, buraya adım attığında karşısında bambaşka bir karakter bulur. Çünkü Isparta'nın kendi kimliği var, ve bu kimlik büyük ölçüde bir bitkiye dayanıyor: gül. Şehrin "Gül Şehri" olarak anılması boşuna değil; bu lakap yüzlerce yıllık bir üretim geleneğinin, koku olarak, ürün olarak, hatta futbol takımının forma renginde bile karşına çıkan bir izin sonucu. Buraya gelen bir öğrenci için bu, sadece güzel bir hikâye değil — şehrin neyle geçindiğini, neyle övündüğünü, çarşıda hangi ürünlerin vitrinlerde öne çıktığını anlamanın da anahtarı.

Bu gül kimliğinin yanında Isparta'nın ikinci güçlü çapası tarım. Türkiye'nin elma üretiminde önemli bir bölümünü karşılayan bu toprak, şehrin ekonomik omurgasını da şekillendiriyor; yani Isparta sanayi şehri değil, tarımla, üretimle, mevsimlik döngüyle nefes alan bir yer. Bu, şehrin temposunu ve beklentisini belirleyen bir ayrıntı: burada büyük bir kentin hızını değil, üretimin ve doğanın ritmini hissedersin.

Coğrafi olarak da Isparta'yı tek bir gölle özetlemek yanıltıcı olur. İl sınırları içinde büyük bir göl olan Eğirdir var ama bu göl merkeze değil, kendi ilçesine ait; şehir merkezinin daha yakınında ise küçük bir krater gölü, Gölcük bulunuyor. Bu ayrım önemli, çünkü "Isparta'da göl kenarında yaşarım" beklentisiyle gelen biri, merkezde büyük bir göl kıyısı bulamayabilir; gölle ilişki daha çok kısa kaçamaklarla, hafta sonu ziyaretleriyle kurulan bir ilişki.

Şehrin nüfusu büyük bir metropol ölçeğinde değil, ve son yıllarda azalan bir eğilim de var; bu da Isparta'yı hareketli, kalabalık bir şehir beklentisiyle gelenler için sakin, hatta bazen durgun hissettirebilecek bir yer yapıyor. İki farklı devlet üniversitesinin bu şehirde varlığı ayrı bir başlıkta ele alınacak bir konu, ama şunu söylemek yerinde olur: üniversite, bu ölçekte bir ilde önemli bir toplumsal ağırlık taşıyor.

Isparta'yı tanımlayan şey aslında tek bir manzara değil, bir bütün: yaylanın soğuk kışı ve kısa, yoğun hasat mevsimleri, gülün kokusuyla anılan bir kimlik, elmayla özdeşleşen bir üretim kültürü, ve büyük şehirlerin telaşından uzak, kendi ölçeğinde işleyen bir yaşam düzeni. Buraya gelen bir öğrenci, dört yıl boyunca bir sahil şehrinin değil, bir Anadolu yaylasının ritmiyle tanışır — ve bu ritmi sevip sevmemek, büyük ölçüde beklentisinin neye göre şekillendiğine bağlı.