Ardahan'a gelmeden önce herkes "Doğu, kışın soğuk olur" diye düşünüyor; buraya gelince bu cümlenin ne kadar yetersiz bir hazırlık olduğunu anlıyorsun. Türkiye'nin en soğuk illeri sıralamasında Ardahan'ın adı sık geçer, ve bu istatistik kitapta okunan bir bilgi olmaktan çıkıp kışın her sabah yaşanan bir gerçekliğe dönüşüyor. Yılın her ayında sıfırın altı sıcaklık ölçülebiliyor olması abartı değil; ocak ayı ortalamasının eksilerde seyrettiği, kimi dönemlerde çok daha aşağı inebildiği bir yerde yaşıyorsun demektir. İlk gelen öğrenciyi şaşırtan da tam olarak bu ölçü: "soğuk" kelimesinin buradaki karşılığı, geldiğin şehirdeki kıştan bambaşka bir şey.

Ardahan Yeli denen, kuzeybatıdan esen rüzgâr şehrin kendine has bir imzası gibi; kışın sokakta yürürken hissedilen soğuğun büyük kısmı aslında bu rüzgârdan geliyor. Kalın mont, bere, eldiven, sağlam bot buraya gelen herkesin ilk hafta içinde fark ettiği zorunluluklar; kışlık kıyafeti hafif tutmuş gelenler genelde ilk soğuk dalgasında bunu tamamlamak için çıkış yapıyor. Kar örtüsünün ekim sonundan nisan ortasına kadar yerde kalabilmesi, kışın "birkaç hafta sürüp geçen bir mevsim" değil, akademik yılın büyük bölümüne yayılan bir gerçeklik olduğunu gösteriyor. Bu da günlük hayatı doğrudan şekillendiriyor: sabah kampüse çıkarken hava durumuna bakmak alışkanlık haline geliyor, yoğun kar ve aşırı soğuk dönemlerinde ulaşımda aksama olabildiği için ders saatine biraz daha erken çıkmak zamanla öğrenilen bir refleks oluyor.

Beklenmedik olan ise yaz. Doğu Anadolu'ya gelen çoğu kişi kurak, güneşli bir yaz hayal ediyor; Ardahan'da tam tersi bir tablo var, çünkü burada en yağışlı dönem yaz, en kurak dönem kış. Haziran-temmuz-ağustos aylarında sık yağış görmek, dışarı çıkarken bir şemsiye ya da su geçirmez bir mont bulundurmayı akıllıca kılıyor. Bu yağışlı ama serin yaz, aynı zamanda şehrin en yaşanabilir dönemi; sıcaklıklar ılıman seviyede kalıyor, hava genelde açık ve temiz oluyor, dışarıda vakit geçirmek — yürüyüş, oturma, sohbet — bu aylarda en rahat hale geliyor. Kışın kapalı geçen günlerin ardından yazın bu değişim gerçek bir rahatlama gibi hissediliyor.

Ders döneminin sonbahar ve kış aylarına denk gelmesi, akademik takvimin şehrin en zorlu iklim dilimiyle örtüştüğü anlamına geliyor; bahar dönemi yaklaştıkça hava biraz yumuşasa da asıl ferahlık yaz tatiline yakın geliyor. Bu yüzden buraya gelenin kışlık hazırlığı önemli, ama aynı derecede önemli olan şey beklenti yönetimi: hem çok soğuk bir kışa hem de görece yağışlı ama keyifli bir yaza hazırlıklı olmak. Şehrin fiziksel karakteri de bu iklimle uyumlu; yüksek bir platoda kurulu olması, havanın günün belirli saatlerinde daha da sertleşmesine katkıda bulunuyor, özellikle akşam saatlerinde soğuğun hızla çökmesi ilk dönemde birçok kişiyi hazırlıksız yakalıyor.