Kırıkkale'yi diğer Anadolu şehirlerinden ayıran en temel şey, kentin doğuş hikâyesi. Çoğu il köyden kasabaya, kasabadan şehre yüzyıllar içinde büyümüşken, Kırıkkale doğrudan bir fabrikanın etrafında kurulmuş. 1925'te Top ve Mühimmat Fabrikası'nın temeli atıldığında burası henüz Keskin'e bağlı küçük bir nahiyeymiş. Şehirleşme bu fabrikayla başlıyor; önce işçiler, sonra aileler, sonra mahalleler geliyor. Yani burada okuyan biri aslında yüzyıllık bir Anadolu kasabasında değil, kuruluşu bir fabrika temeline dayanan, nispeten yakın tarihli bir sanayi yerleşiminde yaşıyor. Bu kökeni bilmek şehri gezerken karşılaşılan dokuyu anlamlandırmaya yardımcı oluyor — merkezde eski bir çarşı dokusu ya da tarihi bir kent merkezi aramak yerine, sanayiyle birlikte kurgulanmış bir yerleşim düzeni bulunuyor.

Bu genç kökene bir de idari gençlik ekleniyor. Kırıkkale, 1989'a kadar Ankara'ya bağlı bir ilçeymiş ve il statüsünü aldığı tarih Türkiye'nin pek çok ilinden çok daha yakın. Adının nereden geldiği bile net değil; Kırıkköyü ile Kaletepe adlarının birleşiminden türediği söyleniyor ama bu da kesinleşmiş bir bilgi değil. Bütün bunlar Kırıkkale'nin kendini "köklü bir Anadolu kenti" kimliğinden çok, sanayi temelli, nispeten yeni bir kent kimliği üzerinden tanımladığını gösteriyor. Burada tarihi bir kent merkezinde değil, yakın geçmişte kurulmuş, hâlâ kendi kimliğini oturtmakta olan bir ilde yaşadığını hissedebilirsin.

Şehrin Türkiye genelinde en çok bilinen yüzü de yine bu fabrika kökeninden geliyor. MKE'de üretilen "Kırıkkale 7,65" tabancası, halk dilinde bu şehrin adıyla anılan bir silah tipi haline gelmiş; "adını silaha veren il" tabiri boşuna kullanılmıyor. Biri Kırıkkale'de okuduğunu söylediğinde, çoğu zaman karşısındakinin aklına gelen ilk şey savunma sanayisi oluyor — bu, şehrin ülke çapındaki en belirgin imzası.

Bu sanayi kökenli kimliğin görünmeyen, ama şehrin tarihinde yer eden bir tarafı da var: 1997'de MKE Mühimmat Fabrikası'nda yaşanan patlama ve sonraki yıllarda benzer sanayi kazaları, kentin hafızasında yer eden olaylar arasında. Bunlar bugünkü gündelik hayatı doğrudan şekillendiren şeyler değil, ama Kırıkkale'nin bir sanayi şehri olmanın hem imzasını hem de bedelini taşıdığını hatırlatan tarihsel bir gerçek olarak duruyor. Sonuçta burada karşılaşılan şehir, bir üniversite şehri olmadan önce bir fabrika şehri; üniversite hayatı da bu kökenin üzerine, sanayiyle iç içe geçmiş bir zeminde şekilleniyor.