Adana'yı tek cümleyle tarif etmek zor, çünkü şehir aslında tek bir merkezden değil birkaç büyük parçadan oluşuyor. Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam gibi büyükşehrin ana ilçeleri kendi başlarına birer şehir ölçeğinde; biri tarihi çekirdeği taşırken bir diğeri yeni gelişen konut-bulvar hattını, bir başkası kampüsleri ve sanayi bölgesini barındırıyor. Bu yüzden "Adana'da okuyorum" demek aslında hangi ilçede, hangi güzergâhta yaşadığına göre bambaşka bir gündelik düzene işaret edebiliyor; şehri bütün olarak değil, parça parça tanımak gerekiyor.

Fiziksel omurgayı nehir belirliyor. Seyhan Nehri kentin ortasından geçiyor, kuzeyde Seyhan Baraj Gölü'yle besleniyor, iki yakayı tarihi bir köprü birbirine bağlıyor. Bu üçlü — nehir, baraj, köprü — şehrin coğrafyasını tarif ederken akla ilk gelen unsurlar; merkeze yakın kesimlerde suyla iç içe bir yaşam var, bu da günlük hayatın fiziksel çerçevesini kuruyor.

Ulaşım tarafında son yıllarda köklü bir değişiklik oldu: şehir artık eski Şakirpaşa'dan değil, Çukurova Uluslararası Havalimanı'ndan uçuyor. Yeni havalimanı şehir merkezinin biraz dışında, komşu il sınırları içinde konumlanıyor. Bunu bilmek özellikle şehir dışından gelip giden öğrenciler için önemli; eski bilgiyle yola çıkan biri kendini beklemediği bir noktada bulabilir.

Mutfak tarafında Adana'nın kendine has, resmî olarak tescillenmiş bir kimliği var. Kebabı ve şalgamı başta olmak üzere bir dizi yerel lezzet coğrafi işaretle korunuyor; bu da şehrin mutfak kimliğinin komşu illerin gölgesinde kalmadığını, kendi başına köklü bir geleneğe dayandığını gösteriyor.

Şehrin dokusunda dikkat çeken bir başka ayrıntı, tek bir ailenin adının farklı noktalarda karşına çıkması: bir organize sanayi bölgesinin isminde, bir kampüs içindeki spor tesisinde, merkezdeki bir caminin finansmanında. Sabancı adı, şehrin kurumsal ve fiziksel dokusunda tekrar tekrar iz bırakmış durumda — bu da Adana'nın sanayi geçmişiyle kentsel gelişiminin ne kadar iç içe geçtiğini gösteren küçük ama tekrarlayan bir ipucu.

Genel olarak Adana, büyük ölçekli, çok parçalı, tarım ve sanayi geçmişiyle biçimlenmiş, nehir ve baraj çevresinde şekillenen bir Akdeniz metropolü. Kurumsal omurgası köklü bir devlet üniversitesi ve buna bağlı geniş bir sağlık-eğitim yapısı üzerine kurulu; yanına genç ve teknik yönelimli bir başka devlet üniversitesi eklenmiş durumda. Bu şehirde okumak, tek düze bir kasaba hayatından çok, farklı ilçelerin farklı ritimlerini tanımayı, kendi güzergâhını zamanla kendin çizmeyi gerektiren, ölçeği büyük ama kimliği dağınık olmayan bir deneyim anlamına geliyor.