Aydın'a gelen bir öğrenci için şehrin insan yapısını kavramak biraz zaman alıyor, çünkü Aydın tek bir merkezden ibaret değil. Efeler merkez ilçe olarak en kalabalık yer, ama Nazilli de neredeyse kendi başına bir şehir gibi duruyor. Bazı bölümler ve fakülteler Nazilli'de, bazıları Söke'de, bazıları Kuşadası'nda. Yani "Aydın'da okuyorum" demek, herkes için aynı şehirde yaşamak anlamına gelmiyor. Bu, öğrenciler arasındaki sohbetlerde de hissediliyor: biri merkezde kalıyor, bir arkadaşı Nazilli'de, biri de kıyıda. Herkesin günlük hayatı biraz farklı şekilleniyor.

Merkezde yaşayan öğrenci için şehir, büyük bir metropolün kalabalığından uzak, ama yine de kendine yetecek kadar hareketli bir yer. Aydın'ın nüfusu son yıllarda büyüyor, özellikle merkez ve kıyı ilçelerinde bu artış daha belirgin. Yani şehir tam anlamıyla durağan bir taşra havasında değil; yeni gelen, yeni yaşayan insan hep var. Ama aynı zamanda kırsal ilçelerin çoğunda nüfus azalıyor. Bu yüzden Aydın'ı bir bütün olarak değil, kendi içinde büyüyen merkezler ve boşalan kırsal alanlar olarak görmek daha doğru.

Yerel halkın yaş ortalaması ülke ortalamasına göre biraz daha yüksek. Bunu ilk haftalarda fark ediyorsun: sokakta, çarşıda, komşu esnafta genç nüfustan çok, yıllardır orada yaşayan, şehri iyi tanıyan bir kesimle karşılaşıyorsun. Bu kötü bir şey değil, tam tersine esnafla kurulan ilişkinin daha sakin, daha "mahalle" havasında ilerlemesine yol açıyor. Öğrencilerin genel gözlemi, yerel halkın öğrenciye karşı ilgisiz olmadığı, zamanla tanıyıp hatırladığı yönünde; ama bu elbette kişiden kişiye, esnaftan esnafa değişir.

Şehrin kimliğinde efe ve zeybek geleneği önemli bir yer tutuyor. Bu sadece tarihi bir ayrıntı değil, günlük hayatta da karşına çıkan bir şey. Merkez ilçenin adı bile buradan geliyor: Efeler. Yani her gün "Efeler'de oturuyorum," "Efeler'e gidiyorum" derken, aslında Kurtuluş Savaşı döneminin bir mirasını taşıyan bir isimle şehri tanımlıyorsun. Bu kimlik, şehrin kendini nasıl gördüğüyle de ilgili: geleneksel, köklerine bağlı, kendi tarihini unutmayan bir yer. İlk bakışta göze batmayan ama zamanla fark edilen bir katman bu.

Kozmopolit bir şehir beklentisiyle gelen biri, Aydın merkezinde farklı bir tablo görüyor. Burası geleneksel dokusunu koruyan, yerel değerlerine bağlı bir şehir. Bu, iletişimin zor olduğu anlamına gelmiyor; tam tersine küçük şehir ölçeğinde insan ilişkileri genelde daha doğrudan, daha sıcak ilerliyor. Ama kalabalık bir metropolden gelen biri, ilk başta buradaki tempoyu ve sosyal çevrenin şekillenme hızını biraz farklı bulabiliyor. Zamanla üniversite çevresi ve öğrenci arkadaşlıkları bu uyumu kolaylaştırıyor; çünkü her yıl başka şehirlerden gelen çok sayıda öğrenci burada benzer bir yeni-gelme deneyimini yaşıyor.