Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, kökleri 1992'de kurulan Niğde Üniversitesi'ne uzanan bir devlet üniversitesidir. Selçuk Üniversitesi'nden devralınan Niğde ve Aksaray birimleriyle kurulmuş, 2006'da Aksaray'daki birimler yeni kurulan Aksaray Üniversitesi'ne devredilerek bugünkü Niğde-merkezli yapısına kavuşmuştur. İsmi de tek adımda değişmemiş: 2016'da çıkan bir kanunla önce "Ömer Halisdemir Üniversitesi" olmuş, 2017'de "Niğde" ibaresi eklenerek şimdiki adını almıştır. Eğitim-sosyal bilimler-mühendislik gibi köklü alanların yanında, zamanla tıp, diş hekimliği ve birden fazla sağlık biriminden oluşan genç bir sağlık kümesi de bünyesine katılmıştır; üniversitenin kendi anlatısına göre tarım alanındaki fakültesi de klasik ziraat modelinden ayrılıp teknoloji eksenli bir yapıyla kurulmuştur.

Üniversitenin akademik işleyişi iki yarıyıllık (güz-bahar) bir düzene dayanır; lisans programları sekiz, önlisans programları dört yarıyıldan oluşur ve isteyen öğrenciler için yaz okulu da işletilir. Yabancı dil hazırlığı üniversite genelinde zorunlu değildir — bu yük tercih edilen programa bağlıdır: Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi'nin tüm bölümleri ile İngiliz Dili ve Edebiyatı, İngilizce Öğretmenliği gibi belirli programlarda hazırlık zorunlu tutulurken, mühendislik ve iktisadi-idari bilimler gibi geniş bir kümede isteğe bağlı bir seçenek olarak sunulmaktadır. Çift anadal yapan öğrenci iki ayrı diploma alabilirken, yandal ise diploma yerine geçmeyen bir sertifikayla sonuçlanır. Uluslararası öğrenciler için başvuru süreci, aracı kurum kullanılmayan, üniversitenin kendi çevrimiçi sistemi üzerinden yürütülen ücretsiz bir modeldir; ayrıca Türkçe öğretimi için bünyede bir merkez bulunur.

Kampüs yapısı tek bir merkezle sınırlı değildir: Niğde kent merkezinin dışında, Bor yolu üzerinde konumlanan Merkez Yerleşke'nin yanında, kent içinde MYO düzeyinde yerleşkeler ve Bor ile Ulukışla ilçelerinde ayrı yerleşkeler bulunur; Bor'daki yerleşke dikkat çekici biçimde yalnız önlisans değil, bir sağlık fakültesini de barındırır. Merkez Yerleşke'de rektörlük, tıp fakültesi, kütüphane, merkezi araştırma laboratuvarı ve kampüs-içi bir tarımsal uygulama sahası bir arada yer alır; bu tarım kümesinin fakültesi, adını taşıyan bir öğrenci yurdu ve uygulama merkeziyle birlikte Doğuş Vakfı'nın kurucu desteğiyle şekillenmiş, kendi içinde bütünleşik bir yapı oluşturur. Barınmada üniversitenin kendi yurt kapasitesi sınırlıdır ve genel öğrenci nüfusu büyük ölçüde devlet yurtlarına ya da özel seçeneklere yönlenir. Araştırma tarafında, hidrojen ve yakıt pili teknolojileri ile tarım-teknolojisi alanlarında öne çıkan uygulamalı bir eksen görülür; bunun yanında öğrenci değişimi Erasmus+, Mevlana, Farabi ve Orhun gibi kanallarla, sürdürülebilirlik çalışmaları ise ayrı bir portal ve koordinatörlük düzeyinde yürütülmektedir.