İstanbul Topkapı Üniversitesi, kökleri 2009 yılında kurulan Plato Meslek Yüksekokulu'na uzanan bir geçmişe sahip. 2016 yılında Ayvansaray Eğitim Vakfı'nın girişimiyle çıkarılan bir kanunla İstanbul Ayvansaray Üniversitesi adıyla üniversiteye dönüşmüş, 2022'de ise adı İstanbul Topkapı Üniversitesi olarak değiştirilmiş. Adından dolayı Topkapı semtiyle ilişkilendirilmek istense de, esas yerleşkesi Zeytinburnu'nun Kazlıçeşme bölgesinde yer alıyor. İstanbul'un farklı noktalarına yayılmış bir yapıya sahip olan üniversite, bölüm ve fakültelerini şehrin çeşitli semtlerindeki yerleşkelerde konumlandırmış durumda; bu nedenle burada okumaya karar veren bir öğrencinin, hangi bölümü seçtiğine bağlı olarak şehrin farklı bir bölgesinde eğitim görmesi olası.

Vakıf statüsündeki üniversitenin akademik yapısı, meslek yüksekokulu kökeninden büyüyerek fakülteleşme sürecinden geçmiş; bugün sosyal bilimler, sanat ve tasarım, mühendislik, sağlık, spor ve iletişim gibi farklı alanlarda eğitim veren birimlere sahip. Kendi ifadesiyle üniversite-sanayi iş birliğine önem verdiğini vurgulayan bir söylem benimsiyor; kariyer ve staj süreçleri için ayrı bir merkez işletiyor ve bazı programlarda sektör paydaşlarıyla ortaklıklardan bahsediyor. Eğitim dilinin çekirdeği Türkçe olmakla birlikte, işletme, ekonomi, psikoloji, uluslararası ilişkiler gibi bazı sosyal bilim alanlarında ve bilgisayar, elektrik-elektronik mühendisliği gibi belirli teknik alanlarda İngilizce yürütülen program biçimleri de bulunuyor. Yabancı dilde öğretim yapan bir programa yerleşen ve yeterlik sınavını geçemeyen öğrenci bir yıl zorunlu İngilizce hazırlık eğitimi alıyor; Türkçe programlara kayıtlı öğrenciler ise isteğe bağlı olarak, ücretli şekilde hazırlık eğitimine devam edebiliyor.

Yerleşke yapısı, üniversitenin en belirgin özelliklerinden biri. Kazlıçeşme'deki merkez yerleşke sosyal bilimler, güzel sanatlar ve meslek yüksekokulu bölümlerine ev sahipliği yaparken, Üsküdar'daki Altunizade yerleşkesi mühendislik ve bilişim-tasarım odaklı bölümler için "teknoloji ve inovasyon" vurgusuyla anılıyor. İngilizce hazırlık eğitimi Balat'ta ayrı bir yerleşkede veriliyor; gastronomi eğitimi Şişli'de, spor bilimleri ise Levent'te bir spor derneğinin tesislerinde sürdürülüyor. Esenyurt'taki Bahçeşehir yerleşkesi meslek yüksekokulu bölümlerinin uygulamalı eğitimine ayrılmış durumda, Yenibosna ise uzaktan eğitim çalışmalarıyla ilişkilendiriliyor. 2025-26 döneminde Gayrettepe'de açılan yeni bir yerleşkenin sosyal bilimler ve iletişim alanındaki bölümleri bir araya getirmesi planlanıyor; ancak bu konuda üniversitenin farklı sayfaları arasında güncelleme farkları görülüyor, dolayısıyla yerleşke-bölüm eşleşmelerinin önümüzdeki dönemde netleşmesi bekleniyor.

Kütüphane hizmetleri konusunda üniversite, Balat'ta 2009'da kurulan kütüphane sisteminin bugün Kazlıçeşme, Altunizade ve Şişli'de de birimleri bulunduğunu belirtiyor; kendi ifadesine göre koleksiyonunda basılı ve elektronik kaynaklar yer alıyor ve okuma salonlarından biri 7/24 çalışmaya açık tutuluyor. Öğrenci hizmetleri arasında engelli öğrenciler için ayrı bir başvuru birimi ve buna dair bir yönerge, psikolojik danışmanlık ve rehberlik desteği, öğrenci konseyi ve kulüpleri gibi yapılar sayılıyor. Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus+ programı ve ikili anlaşmalı üniversitelerle değişim imkânları bir Uluslararası Ofis çatısı altında yürütülüyor; çift anadal ve yandal olanakları da belirli koşullarla lisans ve önlisans öğrencilerine açık tutuluyor.