İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, 2010 yılında İlim Yayma Vakfı tarafından kurulmuş bir vakıf üniversitesidir; 2547 sayılı Kanun'a tabi olarak faaliyet gösterir. Kurucu vakfın kökleri 1973'e kadar gitmekte ve kamu yararına çalışan bir hayır-eğitim vakfı olarak tanımlanmaktadır; üniversitenin barınma işleyişi ve bazı burs kanalları da bu vakıf çatısıyla bağlantılıdır. Üniversite İstanbul'da, Küçükçekmece ilçesine bağlı Halkalı'da, Marmaray ve Metrobüs hatlarına yakın bir bölgede konumlanır; güncel resmî kaynaklara göre bugün adayın karşılaştığı tek aktif yerleşke burasıdır — geçmişte Altunizade'de de bir yerleşke açıldığına dair 2017 tarihli bir duyuru bulunmakla birlikte, bu yerin güncel durumu resmî sayfalarda artık geçmemektedir, dolayısıyla bu konuda kesin bir şey söylemek mümkün değil.

Kampüsün kendine has bir tarihi var: arazi, 1892'de açılan Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi'nin bulunduğu yer olup, Sultan II. Bayezid Vakfı'ndan İlim Yayma Vakfı'na üniversite kurulmak üzere tahsis edilmiştir. Üniversitenin kendi tarihçesine göre Mehmet Akif Ersoy bu topraklarda hem öğrencilik hem hocalık yapmış, eski yemekhane binası ise bugün rektörlük makamı olarak kullanılmaktadır. Sitenin tarifiyle yerleşke, tarihî bina ile daha yeni ve yatay mimarili eğitim yapılarını bir arada barındırıyor; ağaçlıklı açık alanlar, spor tesisleri, amfiler ve sosyal-konaklama birimleri de bu çerçevede yer alıyor.

Eğitim dili ağırlıklı olarak Türkçe olmakla birlikte, program bazında değişen bir yapı söz konusu: bazı bölümler tamamen Türkçe, bazıları %30 İngilizce karma, bazıları tamamen İngilizce, bir kısmı ise Arapça ağırlıklı işliyor. Yabancı dilde okutulan programlarda zorunlu hazırlık sınıfı uygulanırken, Türkçe programlara yerleşen öğrenciler isteğe bağlı olarak hazırlık okuyabiliyor. Fakülteler sosyal bilimler, eğitim, hukuk, işletme, mühendislik-doğa bilimleri, sağlık bilimleri, spor bilimleri ve İslami ilimler gibi geniş bir yelpazeye yayılıyor; tıp, diş hekimliği veya eczacılık gibi sağlık-bilimleri alanları ise bu yapı içinde bulunmuyor. Çift anadal ve yandal imkânları da tanımlı bir sistemle işliyor: çift anadal iki ayrı diploma verirken, yandal bir sertifika programı niteliğinde.

Araştırma tarafında üniversitenin kendi teknoparkı ve teknoloji transfer ofisi bulunuyor; öğrencilerin erişebildiği bir girişimcilik ve kuluçka birimi de tanımlanmış durumda. Uygulama laboratuvarları arasında özellikle gıda bilimleri alanında (helal gıda analiz laboratuvarı dahil) ve sağlık bilimlerinde hemşirelik simülasyon laboratuvarında belirgin bir yoğunluk göze çarpıyor; araştırma merkezlerinin ağırlığı ise beşeri bilimler, medeniyet araştırmaları ve İslam ekonomisi-finansı gibi alanlarda toplanıyor. Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus+ kapsamında öğrenci ve personel değişimi yürütülüyor, ayrıca uluslararası öğrencilere yönelik ayrı bir koordinatörlük ile Türkçe hazırlık desteği sağlanıyor. Barınma ihtiyacı kampüs içindeki, kurucu vakıf tarafından işletilen kız ve erkek öğrenci yurtlarıyla karşılanıyor.