İstanbul Arel Üniversitesi, 2007 yılında Kemal Gözükara Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından kurulmuş bir vakıf üniversitesidir. Kuruluş, 1990'lardan itibaren anaokulundan liseye uzanan bir eğitim ağı işleten Arel Eğitim Kurumları'nın birikimi üzerine oturuyor; yani üniversite, bu eğitim grubunun yükseköğretim halkası olarak ortaya çıkmış. İstanbul'da üç ayrı yerleşkede konumlanıyor: Büyükçekmece/Tepekent'teki Kemal Gözükara Yerleşkesi, Küçükçekmece/Sefaköy'deki yerleşke ve Zeytinburnu/Cevizlibağ'daki yerleşke. Üniversitenin kendi anlatısına göre bu üçlü yapı işlevsel bir dağılıma da karşılık geliyor: sağlık alanındaki eğitim (tıp ve sağlık bilimleri) kent içindeki Cevizlibağ'da yürütülürken, diğer lisans programları kent çeperinde, Büyükçekmece Gölü'nün batısında "kısmen izole" olarak tarif edilen Tepekent'te; hazırlık sınıfı ve lisansüstü eğitim ise Sefaköy'de veriliyor. Bu son yerleşke 2024'te yıkılıp yeniden inşa sürecine girmiş; eğitim şimdilik geçici bir binada sürdürülüyor ve yeni yapının ne zaman teslim edileceği açık değil.

Eğitim dili konusunda tek bir kalıba sığmayan, programa göre değişen bir yapı var: bazı bölümler tamamen veya kısmen İngilizce, bazıları Türkçe. Kısmen ya da tamamen İngilizce bir programa yerleşen öğrenci, muafiyet koşullarını sağlayamazsa hazırlık sınıfına devam etmek zorunda; Türkçe programdaki öğrenciler için ise hazırlık isteğe bağlı bir seçenek olarak sunuluyor. Hazırlık, seviye gruplarına göre modüler bir ilerlemeyle işliyor ve süreci tamamlayamayan öğrenciye Türkçe eşdeğer programa geçiş imkânı tanınıyor. Akademik yıl, çoğu Türk üniversitesinde olduğu gibi güz ve bahar yarıyıllarından oluşuyor; isteyen öğrenciler için ücretli bir yaz okulu da işletiliyor.

Akademik yapı sağlık ve uygulamalı-teknoloji eksenlerinde belirgin bir ağırlık taşıyor. Cevizlibağ'daki sağlık yerleşkesinde tıp fakültesinin klinik eğitimi kendi hastanesi üzerinden değil, anlaşmalı özel ve devlet hastaneleriyle yürütülüyor. Tepekent tarafında ise teknoloji transfer ofisi, bir teknoloji geliştirme merkezi (TEKMER) ve öğrencilere açık kuluçka/mentorluk imkânları sunan bir girişimcilik merkezi gibi yapılar bulunuyor; bunlar öğrencilere staj, bursiyerlik ve proje desteği kanalları açtığını belirtiyor. Kütüphane hizmetleri de yerleşke yapısına paralel şekilde merkez ve şube kütüphaneleri üzerinden dağıtılmış durumda, basılı ve elektronik kaynaklara erişim sağlanıyor.

Uluslararası hareketlilik tarafında, 2010'dan beri işleyen bir Erasmus+ ofisi öğrenim ve staj hareketliliğini yürütüyor; 2009'dan bu yana ayrı bir uluslararası öğrenci kabul birimi de faaliyette. Barınma konusunda Tepekent yerleşkesi içinde villa tipi öğrenci evleri bulunuyor; bu yurtlarda yerleşim şehir dışından gelme önceliğine göre değil, ilk başvuran-ilk yerleşen kuralına göre yapılıyor. Diğer iki yerleşkedeki öğrenciler için üniversiteye bağlı bir barınma çözümü ise resmî kaynaklarda görülmüyor.