Harran Üniversitesi, 1992 yılında 3837 sayılı Kanun'la kurulmuş bir devlet üniversitesidir; adını Şanlıurfa il sınırları içindeki tarihî Harran kentinden alır. Kuruluş kararından önce de bölgede eğitim sürüyordu: Dicle Üniversitesi'ne bağlı bir meslek yüksekokulu, bir ziraat biriminde ve mühendislik alanında eğitim, Gaziantep Üniversitesi'ne bağlı bir ilahiyat programı Şanlıurfa'da zaten vardı; yeni üniversite bu kökler üzerine kuruldu. Üniversitenin kendi tarihçe anlatısında ayrıca, adının çağrıştırdığı antik Harran'daki bilim geleneğine bir bağ kurulur — bu, doğrulanmış bir tarihsel süreklilik değil, üniversitenin kendi kimlik anlatısı olarak okunmalıdır; kampüs kütüphanesinin El-Battani adını taşıması da bu anlatıyla ilişkilendirilir. Yerleşke haritası tek bir kampüse indirgenmez: ana lisans kampüsü Osmanbey, şehir dışında Mardin karayolu üzerinde yer alırken, Diş Hekimliği ve Eczacılık gibi birimler şehir merkezindeki Sağlık Yerleşkesi'nde, Veteriner Fakültesi ise şehrin güneyindeki Eyyubiye Yerleşkesi'nde konumlanır; buna ek olarak bir meslek yüksekokulu doğrudan bir sanayi bölgesi içinde, bazı lisans ve önlisans birimleri de çevre ilçelerde eğitim verir — yani hangi programı seçeceği, adayın aynı zamanda hangi yerleşkede okuyacağını da belirler.

Eğitim dili büyük ölçüde Türkçedir, ancak üniversitenin kendi ifadesiyle lisans, yüksek lisans ve doktora düzeyinde Arapça ve İngilizce de öğretim dili olarak kullanılmaktadır. Buna bağlı olarak hazırlık yapısı da tek-tip değildir: kısmen veya tamamen yabancı dilde eğitim veren programlara kayıtlı öğrenciler için İngilizce hazırlık zorunludur, tamamen Türkçe programlara kayıtlı olup yabancı dil öğrenmek isteyenler için ise isteğe bağlı bir hazırlık katmanı sunulur; ayrıca Arapça hazırlık ayrı bir hatta, Yabancı Diller Yüksekokulu değil İlahiyat tarafından yürütülür. Akademik yıl güz ve bahar yarıyıllarından oluşur ve her yarıyıl en az on dört haftadır; Tıp ve Diş Hekimliği gibi birimlerde eğitim-sınav esasları ayrıca belirlenir ve bu birimler farklı akademik takvim izler. Ücretli bir yaz okulu uygulaması da vardır; yaz okulunda alınan dersler genel not ortalamasına girer ama ayrı bir dönem sayılmaz, mazeret ve bütünleme sınavı uygulanmaz ve dersler uzaktan değil yüz yüze yürütülür. Öğrencilere ikinci bir uzmanlık alanı kazandırmak üzere çift anadal ve yandal programları da işletilir; çift anadal ikinci bir lisans diploması, yandal ise bir sertifika ile sonuçlanır ve her ikisinin açılışı ilgili kurulların önerisiyle Senato kararına bağlıdır.

Kampüs yaşamına ilişkin altyapı da yerleşkelere göre şekillenir. Osmanbey'de bir yapay göl, kütüphane binası, sosyal tesisler, spor tesisleri ve kampüs içinde Kredi ve Yurtlar Kurumu'na bağlı öğrenci yurtları bulunur; bu yurtların işleticisi üniversitenin kendisi değil KYK'dır. Merkez Kütüphane 1993'te kurulmuş, 2014'ten beri Osmanbey'de dört katlı kendi binasında hizmet vermektedir; Dewey Onlu Sınıflandırma ile açık raf düzeni uygulanır, e-kaynaklara kampüs dışından VETİS sistemi üzerinden erişilebilir. Öğrenci ve personelin sağlık hizmetleri Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'na bağlı Mediko-Sosyal Merkezi'nde, Osmanbey'de karşılanır. Özel gereksinimli öğrenciler için bir Engelsiz Üniversite Koordinatörlüğü işletilir; bu yapı sınav ve ders uyarlamaları, akademik uyarlama mektupları ve oryantasyon gibi düzenlemeleri tüm akademik birimlerdeki temsilcilerle koordine eder. Sağlık Yerleşkesi'nde Diş Hekimliği, Eczacılık ve TÖMER gibi birimler yer alırken, Eyyubiye'de üniversiteye ait seralar ve bir hayvan hastanesi tarım ve veterinerlik alanındaki uygulamalı eğitimi destekler; sanayi bölgesindeki meslek yüksekokulu ise işyeri eğitimi protokolleriyle sektöre gömülü bir önlisans deneyimi sunar.

Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus+ kapsamında kurum koordinatörlüğü ve her birimde bölüm koordinatörleri üzerinden yürüyen bir yapı vardır; buna ek olarak Avrupa dışı ülkelerle öğrenci değişimini kapsayan KA171 programı da işletilmektedir. Yabancı uyruklu öğrenci kabulü kendi sınavı olan HRÜYÖS üzerinden yürür ve TÖMER Türkçe hazırlık ile yeterlilik sınavını yönetir. Kariyer tarafında bir Kariyer Gelişimi Uygulama ve Araştırma Merkezi bulunur; üniversite bölgesel bir kariyer fuarına ev sahipliği yapar ve her öğrenciye bir akademik danışman atanır. Buna karşılık, resmî sayfalarda bir uzaktan veya açık öğretim lisans/önlisans programına dair herhangi bir işaret bulunmuyor; Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi'nin görünür işlevi ortak-servis derslerinin ve uzaktan yürütülen ders süreçlerinin desteklenmesiyle sınırlı görünüyor, diploma-veren bir uzaktan program beyanı yok.