İki bin sekiz yılında çıkarılan 5765 sayılı Kanun'la kurulan Gümüşhane Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nden devralınan fakülte ve meslek yüksekokullarıyla yapılanmış; merkezi Gümüşhane'de, Gümüşhanevî Kampüsü'nde yer alıyor. Devlet üniversitesi olan bu yapı, YÖK'ün 2021'de yürüttüğü "Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşması Programı" kapsamında madencilik alanında ihtisaslaşma yetkinliği almış ve o tarihten bu yana site üzerinde "İhtisas Üniversitesi" kimliğini taşıyor. Bu kimlik soyut bir etiket olmaktan çıkıp somut bir yapıya dönüşmüş durumda: madencilik konusunda bir koordinatörlük ve uygulama-araştırma merkezi kurulmuş, bölgedeki maden ve çimento şirketleriyle iş birliği protokolleri imzalanmış, iş sağlığı ve güvenliği alanında eğitim yetkisi alınmış. Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi'nin bünyesinde jeoloji, maden, jeofizik ve harita gibi yer bilimleri ağırlıklı bir bölüm kümesi bulunması da bu ihtisas eksenini destekleyen bir ayrıntı.

Akademik yapı, mühendislik ve doğa bilimlerinin yanında edebiyat, iktisadi ve idari bilimler, iletişim, ilahiyat, sağlık bilimleri, spor bilimleri ve turizm fakülteleriyle geniş bir yelpazeye yayılıyor; tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk, eğitim ve mimarlık fakülteleri gibi bazı büyük aday-rotaları burada bulunmuyor. Lisansüstü eğitim tek bir çatı altında, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü üzerinden yürütülüyor. Merkez kampüsün dışında Kelkit, Şiran, Torul, Kürtün ve Köse ilçelerinde meslek yüksekokulları faaliyet gösteriyor; bu ilçe birimlerinin bir kısmı bağışçıların adını taşıyor ve genel olarak önlisans düzeyinde eğitim veriyor, sağlık alanındaki önlisans programları da merkezle birlikte Kelkit ve Şiran'a dağılmış durumda. Öğretim dilinin ağırlıkla Türkçe olduğu söylenebilir; İngiliz Dili ve Edebiyatı, Acil Yardım ve Afet Yönetimi ile İlahiyat programlarında zorunlu hazırlık sınıfı uygulanırken, diğer bölümlerde ortak İngilizce dersleri çevrimiçi yürütülüyor. Yurt dışına giden öğrenciler için Erasmus ve Farabi koordinatörlükleri tek bir dış ilişkiler ofisi çatısı altında çalışıyor; yurda gelen uluslararası öğrenciler için ise başvurular yalnızca çevrimiçi alınıyor ve kabul, Türkçe düzeyine göre kademeli bir kurala bağlanmış.

Merkez kampüste kütüphane binası, kültür-sanat ve kongre merkezi, kültür-spor salonu ve sosyal tesisler gibi ortak kullanım alanları yer alıyor. Kütüphane 2017'de taşınılan dört katlı, 4400 metrekarelik bir binada hizmet veriyor; bağışlanan koleksiyonlara ayrılmış özel salonların yanında bireysel ve grup çalışma odaları da bulunuyor. Barınma konusunda üniversitenin kendisi yurt işletmeciliği yapmıyor; bu alan Kredi ve Yurtlar Kurumu üzerinden yürütülüyor, ancak Kelkit'teki meslek yüksekokulunun kampüs alanı içinde bir KYK yurdu bulunması dikkat çeken bir ayrıntı. Araştırma altyapısı tarafında, ilin maden-jeolojik çeşitliliği ve organik tarım potansiyeli göz önünde bulundurularak kurulmuş bir merkezi araştırma laboratuvarı dışa açık ücretli analiz hizmeti veriyor; 2020'de kurulan Teknoloji Transfer Ofisi ise proje danışmanlığı, fikrî mülkiyet ve girişimcilik desteği gibi konularda üniversite-sanayi bağlantısını üstleniyor. Kampüste ayrıca kendi televizyon ve radyo yayını, İletişim Fakültesi'nin uygulama gazetesi gibi öğrenci üretimine dayalı bir medya hattı da işletiliyor.