Dicle Üniversitesi, 1966 yılında Diyarbakır'da kurulan ve bugün Güneydoğu Anadolu'nun önemli bir devlet üniversitesi olarak faaliyet gösteren bir yükseköğretim kurumudur. Merkez kampüs, adını da aldığı Dicle Nehri'nin kıyısında konumlanır; üniversitenin kendi anlatısına göre kampüs doğayla iç içe ve ulaşımı kolay bir yerleşke olarak tarif edilir. Fakülte, enstitü ve yüksekokul katmanının tamamı bu tek merkez kampüste toplanırken, Diyarbakır'a bağlı bazı ilçelerde önlisans düzeyinde eğitim veren meslek yüksekokulları da üniversitenin yapısına dahildir. Kimliği tek bir alana indirgenemeyecek karma bir yelpazeye sahip: sağlık, mühendislik-fen, tarım-hayvancılık ve sosyal-beşerî bilimler alanlarının hepsinde birden fakülte düzeyinde eğitim sürdürülür.

Öğretim dili büyük ölçüde Türkçedir; yalnızca İngiliz Dili ve Edebiyatı ile İngilizce Öğretmenliği gibi belirli programlarda zorunlu İngilizce hazırlık uygulanır, bazı programlarda da kısmi yabancı dilde öğretim yapılır. Yönetmeliğe göre lisans eğitimi yarıyıl esaslıdır ve çoğu program sekiz yarıyıl / 240 AKTS üzerine kurulu bir yapıyla işler; öğrenci işleri her şeyi merkezi bir otomasyon sistemi üzerinden takip eder. Çift anadal ve yandal olanağı üniversite düzeyinde yönergeyle tanımlıdır. Eğitim modelinin ağırlığı örgün ve yüz yüzedir; İlahiyat alanında lisans tamamlama amaçlı bir uzaktan eğitim rotası (İLİTAM) yıllardır sürdürülüyor, bunun yanında yaz döneminde açılan dersler için de bir yaz okulu uygulaması var.

Yerleşke içinde öğrenci yaşamına dönük bir altyapı öz-beyanla anlatılıyor: kültür-kongre merkezi, merkez kütüphane, sosyal tesisler, spor alanları ve yemekhaneler bunların arasında sayılıyor; maddi durumu yetersiz öğrencilere ücretsiz yemek verildiği de belirtiliyor. Merkez kütüphane Ali Emîrî adını taşıyor ve açık raf düzeninde, Dewey sınıflama sistemine göre hizmet veriyor; öğrenciler kimlikleriyle ödünç alma hakkına sahip, kütüphaneler arası ödünç mekanizması da tanımlı. Barınma konusunda üniversite kendi işlettiği bir yurttan söz etmiyor; kampüs içi ve dışındaki barınma imkânları Kredi Yurtlar Kurumu ve özel kuruluşlara ait yurtlarla karşılanıyor. Sağlık tarafında kampüste üniversiteye bağlı geniş bir hastane kompleksi bulunuyor; bu, öğrenciye özgü bir mediko-sosyal birimden ayrı olarak, bölgeye hizmet veren bir üçüncü basamak sağlık yapısı olarak işliyor. Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus, Farabi ve Mevlana programlarının her biri için ayrı bir yürütücü birim var; veteriner ve arkeoloji alanlarında ayrıca alana özgü staj konsorsiyumları dikkat çekiyor. Araştırma tarafında ise bölgeye dönük merkezler (göç, yaşayan diller, kent araştırmaları gibi temalarla) ve arkeolojik kazı yürütücülüğü, üniversitenin kurumsal yüzeyinde belirgin bir saha-araştırma karakteri olarak görünüyor.