Çukurova Üniversitesi, 1973 yılında kurulmuş, kökenini 1969'da Ankara Üniversitesine bağlı Adana Ziraat Fakültesi ile 1972'de Atatürk Üniversitesine bağlı Çukurova Tıp Fakültesi'nden alan bir devlet üniversitesidir. Bu tarım-sağlık çifti, kuruluşun çekirdeğini oluşturur ve bugün hâlâ üniversitenin fiziksel yapısında iz bırakan bir motif olarak karşımıza çıkar: kampüste üçüncü basamak hizmet veren bir hastane, üretim yapan bir çiftlik ve su ürünleri araştırma istasyonları bu kökle bağlantılı görünmektedir. Adana'nın Sarıçam ilçesinde, Seyhan Baraj Gölü'nün kıyısında konumlanan Balcalı yerleşkesi ana lisans kampüsüdür; ancak Çukurova tek parça bir yapı değildir — Ceyhan ilçesinde ayrı fakülteler (Mühendislik ve Veteriner) ile bir meslek yüksekokulu, Kozan'da İşletme Fakültesi ve bir meslek yüksekokulu bulunur, bunlara ek olarak birçok ilçeye yayılmış bir meslek yüksekokulu ağı vardır. Yani hangi programı seçtiğine bağlı olarak bir öğrenci Balcalı'da değil, bu ilçe yerleşkelerinden birinde eğitim görebilir.

Eğitimin çekirdek kuralı Türkçedir, ama bu kural her programda aynı işlemez: mühendislik alanında Makine, Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar ile İktisadi ve İdari Bilimler'in bazı programları (İktisat, İşletme, Ekonometri, Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler gibi) tamamen İngilizce yürütülür ve bu programlara kaydolan öğrenci için hazırlık sınıfı zorunludur; Gıda Mühendisliği kısmen İngilizcedir. Aynı bölümün Türkçe paraleli olan programlarda hazırlık isteğe bağlıdır, diğer programlarda ise hazırlık yoktur ama ortak zorunlu yabancı dil dersi ve bir muafiyet sınavı uygulanır. Hazırlık modüler bir yapıda işler ve devam zorunluluğu taşır. Ayrıca belirtmek gerekir ki Çukurova kendi yaz öğretimini açmaz; bir öğrenci yaz döneminde ders almak isterse bunu başka bir üniversitenin yaz okulundan, sınırlı sayıda ve koşullu olarak yapabilir — hızlı mezun olmayı planlayan biri için bu, hesaba katılması gereken bir ayrıntıdır. Çift anadal ile ikinci bir lisans diploması almak mümkündür; yandal ise diploma değil, tamamlayana sertifika veren bir izlemedir.

Balcalı yerleşkesi, eğitim dışındaki günlük hayatı da büyük ölçüde içine alan bir yapıya sahiptir: kampüs içinde market, banka şubeleri, yemekhane-kafeterya ağı, anaokulu, lojmanlar, spor tesisleri (kapalı yüzme havuzu, tenis kortları, futbol ve basketbol sahaları) ve açık hava tiyatrosu gibi kültür-sanat mekânları bir arada bulunur. Barınma konusunda dikkat edilmesi gereken bir nokta var: kampüs içindeki yurtlar üniversiteye değil, Gençlik ve Spor Bakanlığı'na bağlı Kredi ve Yurtlar Kurumu'na aittir; Ceyhan ve Kozan'daki öğrenciler için de yine bu ilçelerde KYK ve özel yurt seçenekleri tanımlanmıştır. Öğrenci sağlığı ve destek hizmetleri için Mediko-Sosyal Merkezi'nde poliklinik hizmetleri, psikolojik danışmanlık ve engelli öğrencilere yönelik bir koordinasyon birimi mevcuttur; bunlara ek olarak bir Öğrenci Dekanlığı, öğrenci deneyimine odaklanan ayrı bir yönetişim katmanı olarak yapılanmıştır.

Araştırma tarafında merkezi bir laboratuvar (ÇÜMERLAB), kendi ürünlerini üreten ve satan bir Ziraat Fakültesi çiftliği, tatlısu ve deniz balıkları araştırma istasyonları ve kampüs bitişiğinde konumlanan bir teknokent-teknoloji geliştirme bölgesi bulunur; bu son yapı, kuluçka ve hızlandırma programlarıyla girişimcilik eksenine de kapı açar. Uluslararası hareketlilik Erasmus+ programı üzerinden, tüm eğitim düzeylerinde yürütülür; buna ek olarak yurt-içi değişim için Farabi, yurt-dışı için Mevlana programları vardır. Üniversite ayrıca AB destekli EUPeace Avrupa Üniversiteler Ortaklığı'nın bir parçasıdır ve bu ortaklık üzerinden öğrencilere ortak ders programları, sanal değişim imkânları ve doktora ağı gibi araçlar sunulmaktadır — ortak diploma programları için bir çerçeve mevcut olsa da, şu an aktif işleyen bir ortak-derece programına resmî kaynaklarda rastlanmamıştır.