Bingöl Üniversitesi, kökleri aslında 2007'den çok daha eskiye uzanan bir geçmişe sahip. Üniversitenin kendi anlatısına göre çekirdek yapı, 1983'te Fırat Üniversitesi'ne bağlı olarak kurulan ve önce Elazığ'da eğitime başlayıp 1987'den itibaren Bingöl'de sürdürülen bir meslek yüksekokuluna dayanıyor; kuruluş aşamasında Ziraat Fakültesi, bir sağlık yüksekokulu ve iki meslek yüksekokulu Fırat Üniversitesi'nden devralınmış. Bugün bir devlet üniversitesi olarak Bingöl'de, Selahaddin-i Eyyubi Mahallesi'ndeki merkez yerleşkede konumlanıyor; buna ek olarak Genç ve Solhan ilçelerinde önlisans düzeyinde eğitim veren yerleşkeler ile Bingöl-Erzurum karayolu üzerinde eğitim-uygulama amaçlı işletilen bir termal tesis bulunuyor. Fakülte yelpazesi sağlık, tarım-hayvancılık, sosyal-beşerî ve teknik alanları bir arada barındıran karma bir profil çiziyor; bunun yanında Zazaca ve Kürtçe üzerine lisans ve lisansüstü düzeyde çalışma yürüten bir dil-kültür katmanı ile arıcılık ve tarım-havza kalkınması etrafında şekillenmiş bir araştırma-uygulama ekseni, üniversitenin ayırt edici yanlarından sayılabilir.

Eğitim dili ağırlıklı olarak Türkçe; yabancı uyruklu öğrenciler için Dil Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi üzerinden bir Türkçe seviye belirleme süreci işletiliyor. Zorunlu yabancı dil hazırlığı ise tüm programlarda değil, belirli bölümlerde uygulanıyor: İngiliz Dili ve Edebiyatı ile Mütercim ve Tercümanlık bölümlerinde İngilizce, İlahiyat'ta ise Arapça hazırlık zorunlu tutuluyor ve her ikisinde de muafiyet sınavı imkânı var; isteyen öğrenciler için ayrıca ücretsiz, kontenjana bağlı isteğe bağlı hazırlık seçeneği de tanımlanmış. Çift anadal ve yandal olanakları mevcut; çift anadal aynı üniversite içinde ikinci bir lisans diploması almayı, yandal ise farklı bir alanda sınırlı sayıda dersle yoğunlaşmayı sağlıyor, başvuru koşulları fakülteler tarafından ilan ediliyor.

Uluslararası hareketlilik tarafında Erasmus+ programı güncel dönem (2021-2027) politika belgesiyle aktif şekilde yürütülüyor; öğrenim ve staj hareketliliğinin yanı sıra personel hareketliliği de kapsanıyor. Mevlana Değişim Programı'nın sayfası da yaşıyor, ancak güncel işlerliği net şekilde doğrulanamıyor; Farabi değişimi için ise sayfa varlığını sürdürse de içerik akışının bir süredir durduğu görülüyor. Barınma konusunda üniversitenin kendi yurdu öne çıkmıyor; aday öğrencilere yönelik referanslar büyük ölçüde KYK yurtlarına dayanıyor, Solhan yerleşkesinde ise kız öğrenciler için ayrı bir KYK yurdu açılması hedeflenmiş durumda. Araştırma altyapısı tarafında merkezi bir laboratuvar, ruhsatlı bir hayvan hastanesi, diş hekimliği uygulama merkezi ve arıcılık-tarım eksenli birkaç araştırma merkezi dikkat çekiyor; kütüphane hizmetleri ise YORDAM otomasyon sistemi üzerinden yürütülüyor ve kampüs dışından da veri tabanlarına erişim imkânı sunuluyor.